سندرم فلج اطفال
فلج اطفال از آن دسته بیماری هایی میباشد که از طریق نوعی نوعی ویروس با نام پولیو(poliovirus) ایجاد می شود. این ویروس با اختلال در دستگاه گوارش و گاهی اوقات دستگاه عصبی مرکزی باعث بیماری می گردد.
فلج اطفال poliomyelitis
فلج اطفال از آن دسته بیماری هایی میباشد که از طریق نوعی نوعی ویروس با نام پولیو(poliovirus) ایجاد می شود.این ویروس با اختلال در دستگاه گوارش و گاهی اوقات دستگاه عصبی مرکزی باعث بیماری می گردد.
از این ویروس سه نوع موجود میباشد که نوع یک این ویروس باعث فلج شدن شخص مبتلا می شود.نوع سه نسبت به نوع یک کمتر شایع است و نوع سه تقریبا نادر میباشد.
اکثر بیماری های عفونی به علت رعایت نکردن بهداشت ایجاد می شود که بیماری فلج اطفال هم اغلب به همین علت در افراد دیده میشود. راه انتقال این ویروس به بدن افراد معمولا از طریق تنفس یا به عبارتی دهان به دهان می باشد.اما از آنجا که این ویروس در مدفوع نیز می تواند زندگی کند در صورت تماس مدفوع آلوده با دهان شخص نیز به بدن افراد وارد می شود.
در گذشته تصور می شد که این بیماری مختص کودکان می باشد ولی حقیقت این است که تمامی افرادی که به نوعی با ویروس پولیو در تماس می باشند ممکن است مبتلا شوند.تنها مخزن این ویروس انسان میباشد و در خارج از بدن انسان بعد از مدت کوتاهی از بین می رود.
دوره نهفتگی فلج اطفال به طور متوسط 10 روز می باشد.اما معمولا بین 7-14 روز متغیر می باشد.
علایم بیماری:
در اکثر موارد این بیماری بدون علامت خاصی شروع شده و به فلج و در نهایت مرگ منتهی می شود.
اما با این حال علایم بیماری بسته به نوع آن متفاوت می باشد که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود.
نوع غیر موثر بیماری Abortive poliomyelitis:
در این نوع بعد از ورود ویروس شخص دچار تب ،سردرد، گلو درد، بی اشتهایی، حالت تهوع و درد شکم می شود.خوشبختانه در این نوع بیماری آثاری از مشکلات عصبی دیده نشده است.
نوع غیر فلجیNonparalytic poliomyelitis:
تفاوت نوع غير فلجي با نوع غير موثر در این است که در نوع غیر فلجی پرده مننژ درگیر می شود و شخص دچار یکی از انواع مننژیت می شود.
نوع فلجی نخاعی Spinal Paralytic Poliomyelitis:
پولیو میولیت فلجی نخاعی دارای دو فاز خفیف و شدید میباشد.در مرحله خفیف شخص دچار تب ،سردرد و حالت تهوع می شود که در صورت تبدیل به نوع شدید با درد شديد عضلاني ، گرفتگی گردن که ممکن است همراه با فلج شدن باشد ضمن اينكه فلج عضلات تنفسي و بلع نيز برای بیمار مشکلات زیادی را به همراه دارد.
نوع فلجی بولبارBulbar Paralytic Poliomyelitis
در این نوع از بیماری گروهی از عضلات فلج میشوند. همچون عضلات کام نرم و حلق که باعث صحبت کردن تودماغی می شود. بیمار بدلیل مشکل در بلع و تنفس دچار مشکلات فراوانی می شود.
پیشگیری از فلج اطفال
از آنجا که شایع ترین روش انتقال این بیماری از طریق تنفس می باشد توصیه می شود افراد بهداشت فردی خود را به درستی رعایت کنند. حتی الامکان از افرادی که دچار این بیماری شده اند دور شد و از لوازم شخصی آنها به هیچ عنوان استفاده نشود.
اما بهترین روش کنترل و پیشگیری از فلج اطفال استفاده از واکسن می باشد.
دو نوع واکسن برای کنترل این بیماری وجود دارد:
1- واكسن خوراكي پوليو:
از طریق دهان به افراد خورانده مي شود، تجويز آن آسان وارزان است. ازهر ١٠ ميليون نفری که از تین واکسن استفاده می کنند ٣ مورد فلج مشاهده مي گردد.
2- واكسن تزريقي پوليو:
این نوع واکسن نسبت به نوع خوراکی گران تر بوده و بعد از ایجاد مصونیت باز هم شخص میتواند عامل بیماری را منتقل کند.و از آنجا که نیاز به تجهیزات تزریق و آموزش کارکنان دارد کمتر مورد استفاده قرار می گیرد.
درمان بیماری:
این بیماری توسط روش های آزمایشگاهی و جداسازی ویروس از مدفوع تشخیص داده می شود اما هیچ درمان مشخصی وجود ندارد.و پزشک کمک خاصی برای بهبود فردی که فلج شده است نمی تواند انجام دهد.زیرا ویروس به دستگاه عصبی فرد آسیب می رساند و درمان این آسیب تقریبا غیر ممکن است.تنها به افرادی که دچار فلج عضلات تنفسی شده اند میتوان از طریق دستگاه تنفس مصنوعی و نتیلاتور کمک کرد.
ريشه كني فلج اطفال:
زماني كه هيچ موردي از فلج اطفال بروز نكند و عامل بيماري بطور كامل از محيط حذف شود ریشه کنی فلج اطفال رخ داده است.
با ریشه کن شدن فلج اطفال در هزينه هاي ايمنسازي جاري عليه بیماری صرفه جویی می شود.
با از بين رفتن احتمال خطر مرگ و معلوليت ناشي از بروز فلج اطفال میتوان گفت این بیماری ریشه کن شده است.
با ریشه کن شدن این بیماری هزينه هاي توانبخشي و درمان و نيز اثرات رواني ناشي از وجود فرد معلول در خانواده کاهش می یابد.
برنامه هاي مراقبتهاي بهداشتي اوليه تقویت پیدا میکند.