اصول مراقبت و رفتار با کودک اتیسم
وقتی کودک بدرفتاری میکند، ممکن است تمایل داشته باشید که او را سرزنش کنید یا امتیازات خاصی را از او بگیرید؛ اما تنبیه کودک مبتلا به اوتیسم ممکن است نیاز به رویکرد متفاوتی داشته باشد.
تکنیکهای انضباط سنتی همیشه برای کودک مبتلا به اوتیسم موثر نیست؛ اما این به آن معنا نیست که شما نباید از هیچ نظمی استفاده کنید. در عوض، استراتژیهای ملایمتر و ثابتتر ممکن است کلید کمک به کودکان مبتلا به اوتیسم برای مدیریت رفتارشان باشد.
بزرگ کردن کودک مبتلا به اوتیسم (هر کودک دیگری) آسان نیست، اما مهم است که بدانید آنها بد رفتار نمیکنند یا شما را سرپیچی میکنند. آنها معمولاً برای برقراری ارتباط یا مقابله با احساسات عمیقا تلاش میکنند. آنها سزاوار مراقبت هستند.
برای کمک به ترویج رفتار خوب در یک کودک مبتلا به اوتیسم، موقعیتها و تنظیمات قابل پیش بینی را رعایت کنید، خواستههای خود را واضح و مستقیم بیان کنید و زمانی که برخی رفتارها ممکن است عجیب به نظر برسند اما خطرناک نیستند، صبر کنید؛ و هنگامی که وضعیتی برای کنترل کردن خیلی سخت به نظر میرسد،
درک رفتارهای رایج اوتیسم
ما معمولاً بچهها را تنبیه میکنیم زیرا آنها آگاهانه به روشهای نامناسبی رفتار میکنند، خواه این کار با کشیدن غذا از بشقاب خواهر یا برادرشان یا به زمین انداختن عمدی کودک در زمین فوتبال باشد. با این حال، کودک مبتلا به اوتیسم ممکن است نتواند برخی از رفتارها را کنترل کند و مهم است که برای آنها که به شدت تنبیه نشوند. برخی از رفتارهایی که در کودکان مبتلا به اوتیسم باید در کنترل آنها تلاش کنند عبارتند از:
گاز گرفتن دست و انگشتان آنها
تکان دادن یا تکان دادن دست (رفتار خود تحریکی که به افراد مبتلا به اوتیسم کمک میکند تا احساسات خود را تنظیم کنند
جیغ زدن یا فریاد زدن
صدمه زدن به خود با ضربه زدن یا ضربه زدن به سرشان
نگاه نکردن به افراد یا برقراری تماس چشمی
پرخاشگری فیزیکی نسبت به همسالان و بزرگسالان، مانند گاز گرفتن یا لگد زدن
بسیاری از این رفتارها از تلاش کودکان برای بیان نیازها یا خواستههای خود یا درک هنجارها و نشانههای اجتماعی ناشی میشود. به دلیل این رفتارها نباید فرزندتان را تنبیه کنید، او را شرمنده کنید یا او را کتک بزنید. در عوض، مهم است که برای درک بهتر اینکه چرا آنها به این شکل عمل میکنند کار کنید و در صورت لزوم سعی کنید از این محرکها در آینده اجتناب کنید.
نحوه رفتار صحیح با کودک اوتیسمی
استفاده از تقویت مثبت
کودکان مبتلا به اوتیسم به تکنیکهای انضباطی که بر نکات مثبت تمرکز میکنند بهتر پاسخ میدهند. با استراتژیهای تقویت مثبت، شما توجه خود را به کارهایی جلب میکنید که فرزندتان به درستی انجام میدهد (مثلاً از صدای آرام او در سوپرمارکت استفاده میکند) و آنها را تحسین میکنید یا به خاطر آن به او پاداش میدهید.
برخی از کودکان ممکن است با یک نمودار کلاسیک استیکر انگیزه بگیرند، جایی که میتوانند برچسبهایی را برای رفتار خوب جمعآوری کنند و در نهایت برای تعداد معینی برچسب جایزه دریافت کنند؛ اما بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم، به ویژه کودکان جوان، به بازخوردها و پاداشهای مثبت فوریتری که مستقیماً به رفتار مربوط میشود، پاسخ میدهند. به عنوان مثال، اگر آنها به جای جیغ زدن یا ضربه زدن به سرشان از روی ناامیدی، به خوبی در یک فروشگاه درخواست یک حیوان عروسکی کنند، بلافاصله مورد تحسین قرار میگیرند (و شاید، در صورت لزوم، حیوان عروسکی.
آموزش تکنیکهای خودآرام سازی
بهم ریختگی در کودکان رایج است، اما آرام کردن کودک مبتلا به اوتیسم دشوارتر است. برخی از کودکان مبتلا به اوتیسم میتوانند تکنیکهای خودآرامسازی را برای زمانی که احساس میکنند کنترل خود یا موقعیتی را ندارند، بیاموزند.
یکی از روشهای ساده خودآرامبخشی که میتوانند امتحان کنند این است که به آرامی از طریق بینی نفس بکشند و در حالی که چشمانشان را میبندند و چیزی خوشایند را تصور میکنند، مانند بچه گربه یا پارک مورد علاقهشان. اگر شما یا بزرگسال مورد اعتماد دیگری در اطراف هستید، آنها میتوانند بزرگسال را تا زمانی که به آرامش برسند در آغوش بگیرند. فشار ملایم و ثابت، مانند در آغوش گرفتن، برای بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم آرام بخش است.
کنترل محیط آنها
مخصوصاً برای کودکان مبتلا به اوتیسم، مفید است که محیط نزدیک آنها برای راحتی آنها مساعد باشد. مراقبت از پر کردن فضای بازی یا اتاق خود با اسباببازیها و اشیاء ترجیحی میتواند به آنها احساس امنیت و راحتی بیشتری بدهد که ممکن است منجر به رفتار منظمتر شود.
برعکس، سعی کنید از موقعیتهایی که میدانید میتواند باعث تحریک آنها شود اجتناب کنید (مثلاً برای برخی از کودکان مبتلا به اوتیسم، مکانهای شلوغ یا پر سر و صدا). گاهی اوقات، کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است در مورد اسباببازیها یا فعالیتهای خاص حواس پرت باشند و این میتواند در کارهای روزمره اختلال ایجاد کند.
به روالها پایبند باشید
بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم خواهان ثبات و نظم هستند و زمانی که روالهای معمول مختل میشوند، میتوانند با مشکلات مقابله کنند. آنها ممکن است برای مقابله با موقعیتهای غیرقابل پیشبینی، رفتارهای خودتحریکی را افزایش دهند. با محدود کردن تعداد فعالیتهایی که از آنها میخواهید انجام دهند و به یک برنامه قابل پیش بینی پایبند باشید به آنها کمک کنید.
این ممکن است به این معنی باشد که یک هفته یک جلسه گفتار درمانی را حذف کنید، به جای اینکه آن را به روز دیگری که معلم به طور تصادفی دو بار رزرو شده است، یا سعی نکنید بعد از یک روز طولانی مدرسه با او درگیر کارهای ناگهانی و غیرمنتظره شود. برنامهای در رابطه با کارهایی که میتوانند در هر روز هفته انجام دهند در اتاق فرزندتان یا در یک مکان مشترک ایجاد کنیدکه شامل تصاویری باشد که آنها میتوانند شناسایی کنند (مانند عکسی از گفتار درمانگرشان در روز سه شنبه) استفاده کنید
ارتباط واضح
بهتر است در مورد کودکان مبتلا به اوتیسم از زبان ساده و دستورالعمل ساده استفاده کنید. کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم اغلب در درک ظرافتهای زبان کلامی یا زبان بدن مشکل دارند.
زمانی که فرزندتان شروع به بازی کردن کرد، او را به کارهایی که ترجیح میدهید انجام دهد هدایت کنید تا کارهایی که نباید انجام دهند. به عنوان مثال، اگر کودکی در حال کشیدن دم سگ است، نگویید: “به سگ آسیب نرسانید.” در عوض، میتوانید بگویید: “سگ را به آرامی نوازش کن.”
نادیده گرفتن رفتارهای بیضرر
برخی از رفتارهای کودکان مبتلا به اوتیسم عجیب به نظر میرسند اما خطرناک و مخرب نیستند. نمونههای اولیه این رفتارهای خودتحریکی مانند تکان دادن دست است.
اگر یک رفتار مشکلساز به ندرت رخ میدهد، خانواده یا دیگران را از روال عادی باز نمیدارد و به فرزند یا دیگران آسیب نمیرساند، باید تا حد امکان نادیده گرفته شود.
ایمنی را در اولویت قرار دهید
بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم رفتاری از خود نشان نمیدهند که به خود یا دیگران آسیب برساند.
اگر کودک شما دچار عصبانیت میشود که به سختی میتوان آن را متوقف کرد، مطمئن شوید که اشیاء سخت یا تیز را که ممکن است در مسیر او قرار دارند بردارید. اگر در خارج کردن فرزندتان از یک مکان پرجمعیت (مانند زمین بازی یا جشن تولد) مشکل دارید، از یک بزرگتر دیگر کمک بگیرید تا حواس دیگران را پرت کنید و آنها را به منطقه دیگری هدایت کنید.
برای تفریح وقت بگذارید
کودکی که باASD کنار میآید هنوز کودک است. هم برای کودکان مبتلا بهASD و هم برای والدین آنها، نیاز به زندگی بیشتر از درمان است. زمان بازی را زمانی برنامه ریزی کنید که کودک شما بیشتر هوشیار و بیدار است. فکر کردن به چیزهایی که باعث میشود فرزندتان لبخند بزند، بخندد و از پوستهاش بیرون بیاید، راههایی برای تفریح با هم بیابید. فرزند شما احتمالاً از این فعالیتها بیشتر لذت میبرد اگر درمانی یا آموزشی به نظر نرسند. مزایای فوقالعادهای وجود دارد که از لذت بردن شما از همراهی فرزندتان و لذت فرزندتان از گذراندن زمان بدون فشار با شما ناشی میشود. بازی بخشی ضروری از یادگیری برای همه کودکان است و نباید مانند کار باشد.
به حساسیتهای حسی کودک خود توجه کنید
بسیاری از کودکان مبتلا بهASD به نور، صدا، لمس، طعم و بو حساس هستند. برخی از کودکان مبتلا به اوتیسم نسبت به محرکهای حسی “کمحساس” هستند. متوجه شوید که چه مناظری، صداها، بوها، حرکات و احساسات لامسه باعث تحریک رفتارهای “بد” یا مخرب کودک شما میشود و چه چیزی باعث پاسخ مثبت میشود. فرزند شما چه چیزی را استرسزا میداند؟ فرو نشاندن؟ ناراحت؟ لذت بخش؟ اگر بدانید چه چیزی بر فرزندتان تأثیر میگذارد، در عیبیابی مشکلات، پیشگیری از موقعیتهایی که باعث مشکلات میشود، و ایجاد تجربیات موفق بهتر خواهید بود.
به دنبال کمک حرفهای
اگر مدیریت رفتار فرزندتان برایتان سخت است، در جستجوی کمک حرفهای تردید نکنید. به دنبال افراد متخصص در کمک به کودکان مبتلا به اوتیسم باشید، مانند متخصصان اطفال رشدی-رفتاری یا روانشناسان کودک.
چندین روش درمانی وجود دارد که ثابت شده است برای کودکان مبتلا به اوتیسم مفید است. بیشتر آنها از اصول تحلیل رفتاری کاربردی(ABA) نشأت میگیرند که بر ایجاد و تشویق مهارتهای جدید، دسترسی به فعالیتها و اسباببازیهای ترجیحی، دادن انتخابهای کودکان در هر زمان ممکن، افزایش ارتباطات مناسب و قابل پیشبینیتر کردن موقعیتهای پیچیده با استفاده از سیگنالها و سایر موارد تمرکز دارد.
سازگار باشید
کودکان مبتلا بهASD به سختی میتوانند آنچه را که در یک محیط یاد گرفتهاند (مانند دفتر درمانگر یا مدرسه) به دیگران، از جمله خانه، اعمال کنند. به عنوان مثال، ممکن است فرزند شما در مدرسه از زبان اشاره برای برقراری ارتباط استفاده کند، اما هرگز فکر نکنید که این کار را در خانه انجام دهید. ایجاد ثبات در محیط کودک شما بهترین راه برای تقویت یادگیری است. متوجه شوید که درمانگران فرزندتان چه میکنند و تکنیکهای آنها را در خانه ادامه دهید. امکان انجام درمان در بیش از یک مکان را بررسی کنید تا کودک خود را تشویق کنید تا آنچه را که آموخته است از یک محیط به محیط دیگر منتقل کند. همچنین مهم است که در نحوه تعامل با فرزندتان و برخورد با رفتارهای چالش برانگیز ثابت قدم باشید.
چند سوال رایج
چگونه کودک مبتلا به اوتیسم و ADHD را تنبیه کنم؟
کودکان مبتلا به اوتیسم در لحظه به دستورات واضح و کوتاه پاسخ میدهند. با تمجید از رفتارهای دلخواه، ایجاد روالهای منظم و اجتناب از محیطهای تحریک کننده به آنها کمک کنید تا برای موفقیت آماده شوند. این تکنیکها که از انضباط خشن اجتناب میکنند، با کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیشفعالی(ADHD) و به طور کلی همه بچهها به خوبی کار میکنند.
چرا کودکان مبتلا به اوتیسم به قوانین و انضباط نیاز دارند؟
بدون توجه به ساختار عصبی شما، مرزها کلید زندگی در جامعه هستند؛ مانند همه کودکان –اما شاید تا حدی بیشتر از اکثر آنها –کودکان مبتلا به اوتیسم معمولاً در روتین رشد میکنند. ایجاد قوانین و محدودیتها راهی برای تقویت روالهای روزمره است که ممکن است برای کودکان اوتیسم آرامش بخش باشد.
چگونه کودک مبتلا به اوتیسم را در مدرسه تنبیه میکنید؟
مهم است که با مدرسه فرزندتان کار کنید تا یک رویکرد مشترک برای نظم و انضباط ایجاد کنید. داشتن انتظارات و استراتژیهای مشابه به کودکان این امکان را میدهد که درسهای آموخته شده را از مدرسه به خانه منتقل کنند و بالعکس.