ارتباط موثر با کودک 2
پدرومادر باغباني هستند که فقط و فقط بايد از بذري که کاشته اند مراقبت کنند تا رشد کند. هر بذر منحصر به فرد است و قابل مقايسه نيست. هيچ بچه اي را نمي توان با بچه ي ديگر مقايسه کرد.
چرخه ي هوش متعادل چهار جنبه ي خيلي مهم دارد که ما در اين جلسات به شرح اين چهار جنبه خواهيم پرداخت. در کل براي کودکان زير سه سال اين چهار جنبه مهم تر است و کار ما در اين حوزه بيشتر است و جنبه هاي ديگر در بالاي سه سال پررنگ مي شوند. چهار جنبه عبارتند از : هوش معنوي(روحي)، هوش جسمي، هوش عاطفي و هوش شناختي.
اولين جنبه اي که بررسي مي کنيم هوش جسمي است چون پايه ي رشد کودک، تعادل جسم است. جسم در حوزه ي اهميت ها قرار دارد و بسيار مهم است ولي ارزش نيست. در کل همه ي پديده هاي مادي در نگاه ما مهم هستند ولي ارزش نيستند.
چه چيزي در دنياي امروز ما خيلي مهم است؟ حتي از سلامتي هم مهم تر شده است؟ پول. پول بسيار مهم است اگر نباشد هيچ چيز نيست ولي پول ارزش نيست.
ارزش ها در زندگي به ما و به حوزه ي اهميت ها جهت مي دهند. ماژيک در دست من ماديت است و مهم است اگر نباشد هيچ چيز نمي توانم بنويسم اما چه چيزي با آن مي نويسم، ارزش است.
سلامت کودک در گرو سلامت جسم کودک است. مانند اهميت سلامت شکل گيري شبکه ي عصبي مغز. جسم نمو مي کند؛ و رشد مختص ذهن است. نمو در ساختار بيروني است و ما آن را مي بينيم. نيازهايي براي نمو جسم وجود دارد تا جسم سالم و متعادل باشد.
اولين نياز، تغذيه است. ذائقه ي کودک در سنين زير سه سالگي، شکل مي گيرد کودک ما به چه ذائقه اي عادت کرده است؟ چيبس و پفک و تنقلات صنعتي؟ يا غذاهاي سالم خانگي؟ به توصيه ي يک متخصص تغذيه بچه ها را شورخوار و شيرين خوار و چربي خوار بار نياوريد. از لحاظ طب سنتي نيز غذاهاي با مزاج گرم و تر توصيه مي شود مثل: خرمالو، انگور، مويز، خرما، هويچ، گوشت گوسفند و غيره. در کل سعي کنيد غذاها به طبيعت و فصل نزديک باشند. بهتر است که غذاها تازه و کمتر فريزري باشد، در صورت فريز کردن هم بيش از دوماه نباشد. مواد کارخانه اي و خيلي شيرين در بچه ها ايجاد هيجان بيش از حد مي کند . نه انرژي مورد نياز کودک.
دومين نياز جسمي، استراحت و خواب است. کتاب «همه ي کودکان مي توانند خوابيدن بياموزند» بسيار مناسب و آموزنده است. بچه ها بايد در بستر راحت بخوابند. بعد از بازي حتماً بايد اول به مرحله ي آرامش برسند و بعد براي خواب آماده شوند قبل از خواب فيلم هاي هيجاني نبينند و بازي هاي کامپيوتري و هيجاني انجام ندهند. مثل هواپيمايي که در اوج سي هزارپايي در حال پرواز است و براي فرود اول بايد ارتفاع و سرعت خود را کم کند بعد فرود بيايد. مغز هم داراي فرکانس هاي مختلفي است و در هيجانات فرکانس مغز بالا مي رود و براي استراحت ابتدا بايد فرکانس مغز پايين بيايد و به مرحله ي آلفا برسد بعد کودک به خواب برود. به اين منظور آرام آرام روشنايي خانه را کم مي کنيم و صدا و تصوير و تلويزيون را کنترل مي کنيم و همه چيز را به آرامش مي رسانيم و براي خواب آماده مي شويم.
در تمام مراحل زندگي به خصوص براي غذا و خواب بايد ريتم داشته باشيم. ريتم يعني ضرب آهنگ، نظم پويا، نظم با برنامه. ريتم يعني بچه بايد در ساعت مشخصي غذا بخورد و در ساعت مشخصي بخوابد. کودکي که ريتم ندارد دچار ناامني مي شود.
عامل پيشرفت امروزي علم، وجود ريتم است. ريتم يعني نظم پويا ولي ما به نظم ايستا علاقه داريم.
هوش جسمي اگر رشد متعادل نداشته باشد، توان اعلام پيام ها و نيازهاي جسم به مغز را نخواهد داشت. وقتي هنگام خشم و غم احساس گرسنگي بيش از حد مي کنيم و در حال سيري سلول ها باز هم ولع خوردن داريم، به دليل عدم عملکرد صحيح اين هوش است. يکي از علت هاي عمده ي آن هم در نوزادي است که هربار نوزاد گريه مي کند مادر شير در دهان او مي گذارد و يا با شروع تغذيه تکميلي به زور به کودک غذا مي دهد که از همين جا کودک از قاشق و غذا زده مي شود.
آشفتگي در زندگي و عدم وجود ريتم به ذهن آسيب مي رساند. هروقت بحث ريتم مطرح مي شود فوري مادرها مي پرسند که با مهماني ها چه کار کنيم؟ يک شب که هزار شب نمي شود ماهم در مورد صددرصد ايده آل ها صحبت نمي کنيم بلکه منظور ما کل مراحل زندگي است حال ممکن است به هردليل وقفه در نظم و ريتم بيفتد که با رعايت نظم کلي اين وقفه ها آسيب نمي رسانند. يا مي پرسند که آخه پدرها خيلي دير به خانه مي آيند و بچه بايد پدرش را ببيند؟ به هيچ وجه وعده هاي غذايي کودک نبايد به خاطر ديرآمدن پدر به تعويق بيفتد، پدر اگر هفته اي يکبار و يک ساعت با حال خوب با بچه زمان بگذارد براي او کافي است. خواب و تغذيه ي منظم و سروقت واجب تر از ديدن پدر در ديروقت است.
بهترين زمان خواب سه ساعت قبل از نيمه شب تا سه ساعت بعد از نيمه شب است. يعني خوابيدن در تاريکي مطلق و بهترين زمان فعاليت کبد که حتما بايد انسان در اين زمان خواب باشد تا کبد بتواند کار خود را آغاز کند. بيدار ماندن در اين زمان به عملکرد کبد آسيب مي رساند.
برگرفته از وبلاگ کودک متعادل- استاد محمود سلطانی